فرضیه بازار کارا
طبق فرضیه بازار کارا قیمت های بازار اوراق بهادار از جمله سهام، دربرگیرنده همه اطلاعات موجود و منتشرشده هستند. به عبارت دیگر، قیمت ها بازتاب و انعکاسی از همه اطلاعات موجود در بازار هستند. فرضیه بازار کارا به این معنی نیست که همه سرمایه گذاران رفتاری معقول دارند و یا اینکه تک تک آنها به تمامی اطلاعات دسترسی دارند، بلکه صرفا بیان می کند که همه اطلاعات منتشرشده در بازار در قیمت اوراق بهادار بازتاب دارد. بنابراین، قیمت فعلی سهام می تواند شامل تمامی اطلاعات شناخته شده، اعم از اطلاعات گذشته(مانند سود مربوط به فصل یا سال گذشته) و اطلاعات فعلی(مانند خبر تجزیه سهام که اعلام شده ولی هنوز اعمال نشده) باشد محیطی بدین شکل باعث می شود که قیمت بازار اوراق بهادار به قیمت ذاتی اوراق بهادار نزدیک شده و فرآیند قیمت گذاری اوراق بهادار به صورت عادلانه انجام پذیرد و هیچ سرمایه گذاری نتواند بازدهـــی غیرعادی کسب کند. شدت کارایی بازار همچنین موجب تخصیص بهینه سرمایه نیز می شود. شرایط لازم برای ایجاد بازار کارا عبارتنداز:
- حضور تعداد زیادی سرمایه گذار منطقی که به دنبال حداکثر کردن سود خود می باشند و به طور فعال از طریق تجزیه و تحلیل، ارزشیابی و معامله سهام، در بازار مشارکت دارند.
- دریافت اطلاعات بدون هزینه باشد و بلافاصله به طور وسیعی در اختیار همگان قرار گیرد.
- اطلاعات به صورت تصادفی به وجود آید و مستقل از اعلان سایر اطلاعات باشد.
- سرمایه گذاران در قبال ارائه اطلاعات جدید سریعا عکس العمل نشان دهند، که این خود باعث تغییر قیمت سهام می شود.
طبق مطالعات انجام شده در کل سه نوع بازار کارا وجود دارد که عبارتنداز:
1- شکل ضعیف بازار کارا: در شکل ضعیف بازار کارا نوسانات قیمت اوراق بهادار مربوط به اطلاعات سال قبل(اطلاعات تاریخی) می باشد و تاثیر آنها در قیمتهای جاری اوراق بهادار منعکس شده است و تاثیری در پیش بینی تغییرات آتی قیمت ها ندارد و به همین دلیل از ارزش کمتری برخوردارند. زیرا بازار سرمایه حافظه ای ندارد و قیمت سهام روند خاصی ندارد و به صورت تصادفی تغییر می کند.
2- شکل نیمه قوی بازار کارا: در شکل نیمه قوی بازار کارا فرض می شود که قیمت سهام منعکس کننده همه اطلاعات عام و منتشر شده است. در اینجا اطلاعات عام فقط محدود به گذشته نبوده و شامل اطلاعات فعلی نیز می باشد و در برگیرنده هر اطلاعاتی درباره شرکت مانند اطلاعات مربوط به درآمد، سود تقسیمی، تجزیه سهام، پیشرفت های جدید در مورد محصولات، مشکلات تامین مالی و تغییرات مربوط به حسابداری و صنعت آن شرکت است. با توجه به اینکه داده های مربوط به اطلاعات گذشته قسمتی از کل اطلاعات در دسترس است به همین دلیل بازار کارای نیمه قوی در برگیرنده شکل ضعیف بازار کارا نیز هست.
در تحقیقات انجام شده در خارج از کشور، پیرامون بازار سرمایه فرض می شود که بازارهای سرمایه از نوع نیمه قوی هستند. یعنی همه اطلاعات قابل دسترس عموم، شامل آن دسته از اطلاعاتی است که از طریق صورتهای مالی و سایر گزارش های مالی افشاء می شوند سریعا و به طور کامل به محض انتشار به طریق بی طرفانه و بدون جانبداری در قیمت های سهام ضبط و منعکس می شوند و اطلاعات مربوط توسط بازار نادیده گرفته نمی شود.
3- شکل قوی بازار کارا: در شکل قوی از بازار کارا فرض می شود که تمام اطلاعات مربوط و موجود، اعم از اطلاعات محرمانه و اطلاعات در دسترس عموم در قیمت اوراق بهادار منعکس است. به عبارت دیگر، قیمت اوراق بهادار حتی منعکس کننده تمام اطلاعات محرمانه جاری و تاریخی است. در این شکل از بازار کارا، اگر اتفاقی در شرکت رخ دهد، دیگر نمی توان گفت که فقط مدیران شرکت از آن باخبر هستند و دیگران از آن بی اطلاع هستند. برخی از محققین معتقدند که شکل قوی از بازار کارا عملا وجود ندارد، زیرا تمایز میان اطلاعات محرمانه و غیرمحرمانه میسر نمی باشد و به علاوه در طول زمان از شدت محرمانه بودن اطلاعات کاسته می شود. همچنین ممکن است موضوعی که امروز محرمانه است، فردا غیرمحرمانه تلقی شود، به علاوه تاکنون آزمون دقیقی درباره تاثیر اطلاعات محرمانه بر قیمت اوراق بهادار انجام نشده است.
این وبلاگ جهت خدمت به جامعه حسابداری ابران و ارائه مطالب آموزشی و پژوهشی و خدمات حرفه ای در زمینه حسابداری و حسابرسی طراحی شده است. لطفاً با بازدید و ارزیابی وبلاگ، بنده را در این امر یاری فرمائید.